Jelmer's Infostek
artikelen geschreven
door Jelmer Uitentuis
Dreiging verbanning of doden Arafat is riskant, maar kan positief uitpakken.
Dreiging kan macht voor de nieuwe Palestijnse premier vergroten, daar heeft Isreal, en het vredesproces, baat bij.
>
Israel pleit voor de verbanning van Yasser Arafat, of desnoods doden ze hem. Dit lijkt een serieuze dreiging, maar slechts bij die dreiging spinnen Israel, Arafat en de nieuwe premier van de Palestijnen Qureia garen. Het uitvoeren van een van beide opties zal het conflict slechts doen verscherpen.
De Palestijnse premier Abbas trad af; dit leidde het nu ontstane conflict in. Niet de bomaanslagen van Hamas waren voor Israel aanleiding Arafat verder te isoleren, maar juist de reden van aftreden van Abbas. Die stapte op vanwege een interne machtsstrijd tussen hem en Arafat. Abbas had geen enkele zeggenschap over de versnipperde machtselementen van binnenlandse veiligheid; daarover behield Arafat de macht. Met daarbij een gevolg dat uitsterst desastreus was voor beloften die Abbas wilde doen aan de Israeliers. Israel eist veiligheid, en ingrijpen tegen de bewegingen Hamas, de Islamitische Jihad en de Al-Aqsa brigades.
Aangezien dit een van de belangrijkste voorwaarden voor verder onderhandelen in een broos vredesproces is, moet de, door de Israeliers aanvaardde onderhandelaar, ook de machtsmiddelen hebben om werkelijk in te grijpen, en een start te maken met de ontmanteling en maatschappelijke isolering van deze bewegingen. Maar Abbas had deze middelen niet, zij bleven in handen van Arafat.
Arafat is voor Sharon ongeloofwaardig; hij had zich geloofwaardig kunnen maken door mee te werken aan ontwapening. Maar dat deed hij niet. Abbas kon het niet; en dus ontstond er een machtsstrijd, waarbij de premier het veld moest ruimen. De steun vanuit de Palestijnse bevolking voor Abbas was al matig, omdat hij teveel concessies zou doen aan de vijand, maar hij werd steeds verder in het nauw gebracht door zijn tegenspeler.
De nieuwe Palestijnse premier Qureia lijkt meer een hard-hitter. De voorwaarden die hij stelde het ambt van premier te aanvaarden was steun van de EU, de VS en van Israel. Hij heeft inmiddels de beëdiging van zijn kabinet uit moeten stellen; voorlopig omdat hij eerst wil weten of Yasser Arafat om leven en in de Palestijnse gebieden wordt gehouden. Kortom; eerst moet dat nieuwe conflict tussen Isreal en de Palestijnen worden opgelost.
Het is een riskante stap, maar waarschijnlijk hebben Qureia en de Israelische regering beiden de voorwaarde bij Arafat op tafel gelegd dat Qureia de zeggenschap krijgt over de Palestijnse veiligheidsdiensten. En Arafat heeft daar tot nu te niet aan toegegeven. Nu is het zaak van Isreal om de druk zo op te voeren dat Qureia deze macht wel krijgt.
Israel heeft, hoe graag hij het ook zou willen, en hoe groot de wrok tegen Arafat ook is, geen enkele baat bij verbanning van Arafat, en ook niet bij zijn dood. Daar wordt van alle kanten voor gewaarschuwd; de VS, de VN, maar ook Hamas en de Israelische geheime dienst, zijn fel tegen. Sharon kan zelfs zo'n politiek strategische ramp niet overleven; Isreal zal zich verder isoleren, en geteisterd worden door veel meer bomaanslagen. Niet meer alleen op bussen, bars en restaurants, maar ook op gewone woonhuizen.
Ondertussen is Arafat de sterke man die niet zwicht voor de Israelische dreigementen. Hij zal straks waarschijnlijk overleven, maar weldegelijk concessies moeten doen. Dat verzwakt zijn positie intern, maar zijn overleven zal zijn positie extern, naar zijn eigen achterban, de Palestijnen, alleen versterken.
Qureia zal sterker worden in de greep die hij op het onderhandelingsproces heeft, waardoor stukje bij beetje de eerste stapjes naar een nieuwe, deugdelijke, routekaart voor vrede kan worden gezet. En Israel krijgt ook gedeeltelijk wat het wil hebben; een minder grote invloed van Arafat op de Palestijnse samenleving. Maar dan gaan we wel uit van het positieve scenario; als er een gek rondloopt die Arafat wel verbant of doodt, of Arafat houdt vast aan zijn greep op de veiligheidsdiensten, dan is dit riskante dreigement voor niets geweest, en wordt het Palestijns-Israelisch conflict verhard en zullen er veel meer doden vallen dan de laatste twee jaar het geval was.
2003