Jelmer's Infostek
uw dagelijkse portie commentaar,
verzorgd door Jelmer Uitentuis
Nu Bagdad gevallen is
DWARS moet een standpunt innemen.
De oorlog tussen de VS en Irak mag dan in fysieke zin over zijn, Bagdad is gevallen en van Saddam Hussein ontbreekt ieder spoor, de gevolgen van de oorlog zijn nog steeds zichtbaar, en zullen dat in de komende jaren blijven. Het nobele doel om de dictator te verdrijven die zijn volk onderdrukte is bereikt, nu wordt het voor westerse mogendheden de taak hun minder nobele economische doelen te bereiken. Voorbeeld van deze hebzucht was duidelijk te zien toen op RTL Z een vertegenwoordiger van de werkgevers zich uitdrukkelijk zorgelijk uitsprak over het gebrek aan orders voor wederopbouw van Irak die naar het Nederlandse bedrijfsleven zouden uitgaan
Die trend is voor mij niet een aanleiding de discussie op te starten het was een verwachting die eerder al geuit is. Het Amerikaans bedrijfsleven profiteert enorm van de afgeronde oorlog. De dupe zijn de Irakezen, maar ook de Russen, de Turken, en ook een beetje Europa.
De toekomst van Irak is een punt waarover je een standpunt in moet nemen; de inflexibiliteit dat we tegen de oorlog waren en dat we daarom ook tegen de gevolgen van zo'n oorlog zijn, houdt in de internationale politiek geen stand. Daarvoor gebeuren er gewoonweg dingen die je niet in de hand hebt. Wil je je positie zuiver houden dan moet je echter een standpunt innemen welke recht doet aan je sceptische houding jegens de neo-imperialistische houding van de VS, en recht doet aan je zorgen ten aanzien van de Irakeese bevolking.
Redelijk vaak heb ik inmiddels gelezen dat we tegen de oorlog waren, en dat ben ik ook. Daar hoeft geen argumentatie tegen op, je kunt me er mee blijven bestoken, maar dat standpunt zal niet meer wijzigen. De vraag was echter al bij het uitbreken van de oorlog; aan welke kant zou je staan? In mijn ogen is het vrij moeilijk een keuze te maken tussen Bush en Saddam. Kies je voor Bush dan kies je voor neo-imperialisme, kies je voor Saddam dan kies je voor een dictator. Die keuze is helaas volgens mij onontbeerlijk. Nu Bagdad gevallen is; ben je dan blij voor het Irakese volk of niet?
Maar genoeg over de oorlog, die begon als zoektocht naar niet gevonden chemische wapens, en die nu een afrekening met het dictatoriale regime kan worden gezien. Who's next? Syrie? Iran? Vergeef me mijn scepsis, zo ontzettend blij met de snelle overwinning van de VS ben ik niet. Maar ik zou er met geen haar op mijn hoofd aan moeten denken dat de oorlog in Irak zou zijn gewonnen door de Republikeinse Garde.
Maar nu? Wat nu? Een snelle opbouw van het Irak moet zo snel mogelijk gestalte krijgen. En wie gaat dat betalen? Gaat Europa de Amerikaanse afwas doen? Wat voor rol krijgt de VN? Of laten we de gehele wederopbouw aan de VS en Engeland over?
Mijn eerste gedachte is; gewoon meehelpen. Dus Nederland moet snel en zonder er ook maar iets voor terug te vragen investeren in Irak. In het herbouwen van gebouwen, het opzetten van scholen, het ondersteunen van medische instellingen etc etc. Maar daarmee legitimeer je de oorlog achteraf wel.
Dan de tweede gedachte; Engeland en de VS moeten het zelf doen. Wat krijgen de Irakezen daarvoor terug? Een keihard economische kaalslag; Mc Donalds op elke straathoek. Zal er dan nog enig gevoeld van eigenwaarde overblijven in dat land? Bij wie ligt het uiteindelijke profijt; de tekenen zijn niet al te gunstig. Dus wil je dat de Irakese bevolking nog enige economische mogelijkheden bieden, dan moet je wel meedoen met de wederopbouw. En wederom problematisch; dat is legitimatie achteraf.
Dan de derde gedachte; via de VN, maar problematisch is dat met name de VS lak blijkt te hebben aan deze internationale instantie. In Afghanistan zou de VS substantieel bijdragen aan de wederopbouw gecoordineerd door de VN. Ondanks dat ze zelf die de oorlog zijn begonnen, is de bijdrage door de VS nog steeds uitgebleven. Uiteindelijk blijkt de weg van de VN wel de meest wenselijke optie, omdat het daarmee iets van de internationale positie die door de VS te grabbel is gegooid, weer terug zou krijgen. Maar ervaring leert dat door het geringe commitment aan de VN deze optie helaas geen optimisme bij de Irakese bevolking zal brengen. Waarschijnlijk zal een land dat veel zou moeten investeren, in dit geval Amerika, daar gewoon een profijtbeginsel voor eisen. De VN zal ook weinig soulaas bieden voor Irak zelf.
Dit is het dilemma; daar gaat het om. De twee meest logische opties levert geen verbetering voor de Irakese bevolking op, slechts voor de Amerikaanse economie. Met enig cynisme zeg ik: over tien jaar is het WTC weer herbouwd. De eerste optie is geen optie omdat we daarmee impliciet de oorlog goedkeuren. Een moreel dilemma dus, dat om een oplossing vraagt.
Waarom DWARS er iets over moet vinden? In de gehele discussie binnen GroenLinks en binnen de Nederlandse samenleving uberhaupt, is nooit verder gekeken dan de oorlog zelf. Je hebt het dan terecht wel gemakkelijk als je op pacifistische grondslag kan zeggen, we waren tegen de oorlog, dus ook tegen de gevolgen. Maar dat kan niet meer, en nu moet je dus kijken wat je dan wilt, en hoe je verder gaat. Dat fundamentele debat ontbreekt, en moet wel gevoerd worden. Omdat als we dat debat niet voeren, we de VS vrij spel laten, en dat willen we volgens mij juist niet. Om economische reden niet, om humanitaire redenen niet, en om redenen van de internationale rechtsorde; een knalharde torpedering ervan.
2003 - www.jelmer.info