Jelmer's Infostek
artikelen geschreven
door Jelmer Uitentuis
Overheid moet cocabolletjes slikken
De Tweede Kamer heeft in alle haast overdadig geïrriteerd gereageerd op de werkhouding van de douane op Schiphol. Het Openbaar Ministerie heeft, bij gebrek aan celruimte, de douane en de marechaussee gevraagd geen nieuwe cocaïne smokkelaars op te pakken en in de cel te zetten. Mocht er iemand betrapt worden, dan krijgt deze nog simpelweg een reçuutje
Dit is een te simpele voorstelling van zaken, iedere smokkelaar krijgt uiteindelijk eenveroordeling, maar toch reageert de politiek geschokt. Die vindt dat de minister met te weinig daadkracht optreedt; iedere smokkelaar moet worden uitgekleed, ondersteboven worden gekeerd en het liefst zo lang mogelijk worden opgesloten in het cachot. Kamerlid Rietkerk verwijt de minister zelfs gedoogbeleid, wat het niet is.
De rechtstreekse aanval op gedoogbeleid is mij niet vreemd; die ondersteun ik zelf. Maar ik ben geen voorstander van het huidige repressieve smokkelaarsbeleid. De enige groep die echt profiteert van een harde aanpak van cocasmokkelaars is de georganiseerde criminaliteit.
Het gevoerde beleid waarin drugssmokkelaars steeds minder kans krijgen drugs te importeren lijkt legitiem; we willen dat er geen drugs ons land binnenkomt, dus moeten we daar ook streng tegen optreden. Maar wat we willen en wat er gebeurd is discrepant. De behoefte aan cocaïne is dusdanig dat de winst die op deze drug gemaakt wordt groot genoeg is om het risico van smokkel te laten nemen. Dat risico is gegroeid sinds de dubbele bodem van de koffer te veel wordt doorzien; de gemakkelijkste manier om te smokkelen is nu via capsules in de buik. De kans dat, wanneer deze knappen, de smokkelaar zijn klus overleeft is miniem.
Dat deert de grote jongen achter de smokkel niet; hetgeen hem wel deert is de winst die hij behaalt met de cocaine. Zolang er verslaafden zijn zal de vraag naar cocaïne niet noemenswaardig dalen; dit maakt direct dat er in de behandeling van de drugsmarkt een nuance moet worden gegeven: de markt is vrijer omdat deze illegaal is, maar de markt is geen vrije markt omdat de gebruiker, de klant, gebonden is aan het produkt.
Die afhankelijkheid maakt dat de drugsverslaafde meer doet om zijn cocaïne te verkrijgen, en daarbij vaak in criminele activiteiten vervalt of beter: moet vervallen. Een strengere aanpak van smokkelaars op Schiphol heeft als gevolg dat het risico van het transport en daarmee de kosten van het gehele product cocaïne omhoog gaan. Deze kosten komen direct op het dak van de verslaafde te vallen; die moet het verhoogde risico van de smokkelaar compenseren.
Een logisch gevolg daarvan is dat kleine criminaliteit door drugsverslaafden toe zal nemen, wat bij de politiek de reactie zal opleveren dat de drugsverslaafde nog harder moet worden aangepakt. Ik hoop dat op dat moment de repressieve gedachte niet meer als de meest effectieve wordt gezien.
Het is juist het repressieve beleid dat de grote drugsbaronnen in de kaart speelt; een hoge prijs voor cocaïne betekent een toenemende afhankelijkheid van de junk van de leveraar. De cocaïne gebruiker zal daardoor niet alleen voor de levering van de cocaïne afhankelijk worden van de grote jongen, maar ook voor het geld dat hij daarvoor verschuldigd is. Daarmee wordt de kloof tussen kleine criminaliteit en grotere misdrijven steeds kleiner; welke drugsbaron zou zijn handlangers niet willen beschermen en de schuld van misdrijven niet in de schoenen van een afhankelijke, een junk willen leggen?
Dat deze praktijk nu al voorkomt is niet onbegrijpelijk. Ook nu kent de illegale markt zijn excessen; het feit ligt er echter dat wanneer je de smokkelaar als overheid het hardst aanpakt, je daarmee de georganiseerde criminaliteit en de afhankelijkheid van sommige mensen van die georganiseerde criminaliteit in de kaart speelt.
Nederland steunt de Amerikaanse War on Drugs, door de openlijke steun die Wim Kok meerdere malen heeft uitgesproken, maar ook door het FOL verdrag op Curacao en Aruba, waarmee Amerika gemachtigd is de Nederlandse luchtmachtbases aldaar te gebruiken voor ondersteuning aan de War on Drugs. Die oorlog blijkt al jaren ineffectief. De productie en de handel in drugs nemen de laatste jaren toe; ook wordt aangenomen dat de winsten van de drugshandelaren zijn toegenomen.
Het repressieve beleid op Schiphol is niet gericht op het verminderen van de winsten van de grote jongens; daarmee wordt dus de bron niet aangepakt. De strikte controles op Schiphol zijn gericht op de kleine smokkel van drugs, waarvan de risico's steeds hoger worden, maar ze worden voor de handelaren ook steeds lucatiever. Daarom is de keuze van het Openbaar Ministerie een keuze met meer effectiviteit op langere termijn; een voortvarend niet-repressief beleid getuigt dus van daadkracht. Want afhankelijkheid van de georganiseerde misdaad, daar is in Nederland geen politicus voor. Een effectiever beleid tegen de grotere jongens betekent dat de overheid cocabolletjes moet slikken.
2002