Jelmer's Infostek
artikelen geschreven
door Jelmer Uitentuis
Republikein in schaapskleren
Waarom grijpt Balkenende niet in in het koninklijk conflict? Is hij machtsgeil, of republikein?
Margarita en man Edwin de Roy van Zuyderwijk hebben de aanval geopend het Koninklijk huis; eindelijk stookt binnen de familie iemand het vuurtje op. Voer voor Republikeinen; want in de interviews in HP de Tijd en de Stern halen de prinses en haar man hard uit naar de Oranjes. De koningin zou persoonlijk verantwoordelijk zijn voor een lastercampagne jegens de verstotene, het zwarte schaap van de familie. De crisis wordt nu ook een politiek probleem; de SP probeert Balkenende er op aan te spreken.
GroenLinks doet dat niet; niet uit een zuivere houding van prive omstandigheden. Priveproblemen waren ook voor GroenLinks aanleiding het huis te attaqueren. Voorbeeld daarvan was het dramatische Maxima verhaal; kan Willem Alexander er iets aan doen dat hij valt op een meisje met een foute vader? En dan nog waren er leden die riepen dat Maxima er vanwege haar vader niet in mocht.
Maar nu is er een nieuw priveprobleem, en GroenLinsk houdt zich wijselijk op de achtergrond. Ondertussen stoken Margarita en Edwin, samen met Harry van Bommel het vuurtje op, en lijkt Balkenende te zwijgen in alle toonaarden. Er komt een charmeoffensief, er komt Bea-ophemel-campagne, het koningshuis moet gered worden, maar Balkenende lijkt het huis in zijn sop te laten gaar koken. Daarmee doet hij de familie ontzettend veel schade aan.
Het is al eerder opgevallen dat Balkenende niet overloopt van politiek inzicht; hij ziet de naderende rel op zich afkomen en beseft pas als het afgelopen is dat hij daadkracht had moeten tonen. Zo liet hij zijn eerste kabinet struikelen over een intern partijconflict van een van de coalitiegenoten. Strategisch viel het goed uit, maar een doortastende minister president had al lang ingegrepen, en de ruzieende Bomhoff en Heinsbroek de laan uitgestuurd.
Bij het koningshuis is het precies hetzelfde; als straks Beatrix, en de familie zich op de nagels bijten op de resten koninklijke adel van Nederland, kunnen ze dat slechts een persoon echt kwalijk nemen. Niet Margerita of Edwin, maar Jan Peter. Die bleek een Republikein in schaapskleren. Zonder scrupules liet hij in alle rust zijn geliefde koningshuis zich in de nesten werken.
Welke reden zit er achter dat Jan Peter het Koningshuis zo laat wankelen? Is het omdat hij werkelijk te dom is, en te weinig strategisch inzicht heeft om te zien dat de huidige (prive)affaire schade doet aan de monarchie, of heeft hij er weldegelijk een strategisch doel mee? Zal Balkenende de lastercampagne door laten gaan om zo de laatste stukjes macht van de koningin in te dammen? Dit laatste lijkt niet het geval, maar zou wel een gevolg kunnen zijn van het spektakel dat plaatsvindt. De bedoeling is het zeker niet.
Want na het debat over het Koningshuis dat Femke Halsema en Thom de Graaf in 2001 aanzwengelden over de macht van de troon, was het CDA vrijwel unaniem. De monarchie moest blijven zoals die was, niet meer en niet minder. De achterban van de Christen Democraten pikken het nooit dat Balkenende akkoord zou gaan met verregaand ingrijpen in de macht van het staatshoofd.
Is JanPeter een machtsgeile politicus die over koninklijke lijken gaat, of is het een snuggere Amstelveense professor zonder politiek strategisch inzicht? Zijn liefde voor het koningshuis laat hij in ieder geval niet blijken.
2003