Jelmer's Infostek
artikelen geschreven
door Jelmer Uitentuis
Schop, maar ken de feiten
Tegen de gevestigde orde schoppen moet je als politieke jongerenorganisatie doen, maar vereist dat je de feiten kent
Schoppen tegen het establishment is wat je volgens Elsbeth Etty als jongerenorganisatie moet doen. (NRC Handelsblad zaterdag 23 september 2000) Tegen de macht, tegen de zittende politici, tegen dat clubje en dat vage gedoe uit Den Haag. Maar wat als die de kritiek te gemakkelijk kunnen pareren?
Pim Fortuyn werd vermoord en geroemd, omdat hij precies zei wat mensen dachten. 'We hebben hier in Nederland een cultuur die vrouwen niet respecteert.' (ach mevrouw, ga toch naar huis, koken!) 'Meneer Melkert, bij elkaar op schoot zitten wat we volgens u en de Linkse Kerk moeten doen, is echt niet van deze tijd hoor.' 'We mochten het er nooit over hebben, dankzij de Linkse Kerk.'
Toen eind april het kabinet viel lag er net een notitie ter bespreking voor aan de kamer, waarin de Puinhopen van Paars werden weersproken. In mei kwam er kritiek op het economische cijfermateriaal dat de ex-professor gebruikte. Melkert won het debat tegen Fortuyn, bij netwerk, omdat hij de feiten kende.
Maar omdat de toonzetting van het debat, Paars deed alles fout, al was gezet, was het tij voor gedegen politici niet meer te kiezen. Feiten over de schoolgrootte, over de wachtlijsten enzomeer, deden niet meer terzake. De beeldvorming was negatief, en bleef negatief.
De feiten spreken vaak voor zich, maar zijn veel complexer in hun voorkomen dan op het eerste gezicht te herkennen. De nuancering die mensen aan korte statements moeten meegeven zijn per definitie op zijn Dijkstal's. Een zin waarin de feitelijke situatie wordt weergegeven ('Wat je nou ziet is dat…') kan niet meer in vijftien seconde neergezet worden.
Voorbeeld: Ik ben tegen arme wijken, maar ben ook tegen gedwongen spreiding, en tegen de waardevermindering van huizen en … Het zwart-wit denken is funest voor de feitelijke complexiteit van het debat. Daarom debatteer je in de politiek met de regel dat je het met feiten moet doen: je kunt feiten anders interpreteren, je kunt er een eigen verklaringsgrond voor hebben, en je kunt de feiten verschillend waarderen. Toch moet je kritiek op feiten gestoeld zijn.
Het probleem is dat veel mensen, vaak bij gebrek aan feitenkennis, een stelling op gevoel verdedigen dan wel aanvallen. Bijvoorbeeld: criminaliteit bij allochtonen. Wie eenmaal een allochtoon een handtasje heeft zien stelen weet het zeker: allochtonen zijn crimineler. Kijken we naar het statisch feitenmateriaal, dan blijkt de inkomenspositie van doorslaggevende betekenis. We weten dan dat de discussie stigmatiserend wordt, te generaliserend op basis van een enkel geval. Hoogst gevaarlijk voor de samenhang in de samenleving.
Besturen is zonder feitenkennis vrijwel onmogelijk, de juiste keuzes maken ook. Juist hierop zal een kabinet en een kamerfractie het snelst afgerekend worden. Wanneer de consequenties van beleid niet duidelijk zijn is het vertrouwen van de burgers zomaar weg.
Schoppen tegen het establishment. Doe dat, graag zelfs! Probeer mensen uit hun schulp te laten kruipen, laat ze sidderen. Dwing ze tot het doen van boute uitspraken, laat ze debatteren op het scherpst van de snede. Maar ken de werkelijkheid, de complexiteit, de feiten. Alleen dan kun je als politieke jongerenorganisatie jezelf serieus blijven nemen, en resultaten boeken.
2002 - OverDWARS