Jelmer's Infostek
artikelen geschreven
door Jelmer Uitentuis
Sharon's overwinning?
De uitslag van de verkiezingen van Israel; de verklaringen en de mogelijkheden. Voor vrede wordt het afwachten
Het blijft een beetje vreemd; in Israel koos zo'n kwart van de kiezers voor het falende beleid van Sharon. Hadden de Israeliers massaal voor de arbeiderspartij van Mitzna gekozen, of op Sjinoj van partijleider Lapid dan was wellicht nu de weg van de doorbraak in het vredesproces mogelijk geweest. Nu wordt het afwachten.
Welke ontwikkelingen kunnen de enorme winst van Likoed verklaren? Het is niet zozeer het beleid dat Sharon naar de overwinning leidde; slechts een kwart van de Israeliers staat achter zijn harde opstelling. En daarbij zitten ook, en wellicht met name, de extreme rechtse stemmers; aanhangers van bijvoorbeeld de Sjas partij. Het is ook dat de veilige haven van Sharon blijkbaar beter is dat de onzekere weg die Mitzna van plan was in te slaan.
Angst regeert in Isreal en dat wordt ingegeven door een aantal ontwikkelingen; Arafat erkent Israel officieel, maar aan zijn
verklaring wordt, zelfs door zijn eigen achterban getwijfeld. In de bezette gebieden erkent 25% van de Palestijnen de staat Israel
uberhaupt niet, ook niet als deze gebieden verlaten worden door de Israeliers. Ook het echte Israelisch grondgebied wordt door hen niet erkend. Een staat die zijn bestaansrecht mede terugvindt in de onderdrukking en systematische uitroeiing van het volk dat er leeft, kan een dergelijke twijfel en aantasting van zijn identiteit niet tolereren. En dus zullen, zolang er bomaanslagen gepleegd worden, harde contra-attaques gemakkelijk uit te leggen zijn.
Het is niet het enige; de arbeiderspartij heeft een natuurlijke achterban op de Wetbank wonen. Dit zijn de armere, veelal Russische Joden, die goedkope huizen kunnen krijgen in de kolonies. Ben-Eliezer, minister van defensie en partijleider van de Arbeiderspartij in het eerste kabinet Sharon, heeft het kabinet laten vallen omdat hij per se af wilde van de subsidies aan deze kolonies. Mede hierdoor keerden de armste kiezers van Israel zich tegen de arbeiderspartij. Slechts 2% van de Russische joden stemden Mitzna; de natuurlijke achterban voelde zich behoorlijk in de steek gelaten.
Als andere reden geef ik de apathie, de onverschilligheid, een veel gegeven verklaring voor Likoeds overwinning. Israeliers zien de politiek niet in staat de oplossing te vinden voor het conflict. De politiek doet daar zelf ook aan mee; Sharon wijst liever naar de Palestijnen, dan enige vorm van zelfreflectie tentoon te spreiden. Degenen die dat wel doen, Mitzna is daar een voorbeeld van, wordt gigantisch afgestraft. Een conclusie kun je uit deze apathie trekken; de Israeliers zullen zich steeds meer beseffen dat er hoe dan ook mensen het bestaansrecht van de staat Isreal in twijfel trekken, en daarom ook actie tegen Israel zullen blijven ondernemen. En zo gek is dat niet; kijk naar de IRA en de ETA die zich in Europa al niet kunnen verenigen met de feitelijke situatie.
Likoed staat voor de gigantische opgave een kabinet te formeren; Sharon pleit voor nationale eenheid, en waarschijnlijk is dat met de komende aanval van Irak ook nodig. Het zou verstandig zijn als Mitzna goed heeft gekeken naar Gerrit Zalm na het Nederlandse verkiezingsdebacle op 15 mei. De VVD verloor de verkiezingen en won de formatie. Wellicht verloor dit keer de arbeiderspartij echt, maar wint het de weg naar vrede.
2003